Radiator ontluchten? Stappenplan, en wat als hij niet warm wordt

In een cv-installatie stroomt warm water van de ketel naar de radiatoren en weer terug. Er komt altijd een beetje lucht in dat water: bij het bijvullen, na werk aan de leidingen of doordat er zuurstof uit het water vrijkomt. Die lucht verzamelt zich op het hoogste punt, bovenin de radiator. Daar kan het warme water dan niet meer komen.

Wanneer moet u een radiator ontluchten?

• De radiator is onderaan warm, maar bovenaan koud.
• U hoort borrelen, klotsen of tikken in de radiator of de leidingen.
• De radiator wordt helemaal niet warm, terwijl de andere wel warm worden.
• Aan het begin van het stookseizoen, of nadat er aan de cv-installatie is gewerkt.
• Nadat u water hebt bijgevuld.

Wat heeft u nodig?

Een radiatorsleutel (een klein vierkant sleuteltje, bij de bouwmarkt verkrijgbaar; bij sommige radiatoren past een platte schroevendraaier), een doek en een bakje of kopje om water op te vangen.

Radiator ontluchten: stappenplan

1. Zet de verwarming even hoog. Draai de thermostaat een kwartier omhoog en zet alle radiatorkranen open, zodat het water rondgaat en de lucht naar boven wordt gestuwd.
2. Zet de verwarming daarna uit. Zet de thermostaat laag of de ketel op stand-by, zodat de pomp stopt. Wacht een paar minuten: als het water stilstaat, stijgt de lucht naar het hoogste punt. Ontlucht niet terwijl de pomp draait; dan zuigt het systeem op sommige plekken juist lucht aan.
3. Begin beneden. Werk van de laagste verdieping naar boven. Op elke verdieping maakt het weinig uit met welke radiator u begint.
4. Open het ontluchtingsnippeltje. Dat zit bovenaan aan de zijkant van de radiator. Houd de doek en het bakje eronder en draai het nippeltje met de sleutel een kwart tot een halve slag open. Voorzichtig: het water kan heet zijn.
5. Laat de lucht ontsnappen. U hoort gesis. Zodra er een straaltje water zonder luchtbellen uit komt, draait u het nippeltje weer dicht. Niet te vast, anders beschadigt u het.
6. Herhaal dit bij elke radiator die het nodig heeft, en daarna op de verdieping erboven.
7. Controleer de waterdruk en vul zo nodig bij. Door het ontluchten verdwijnt er water uit het systeem, en dus daalt de druk. Kijk op de manometer of het display van de ketel.

Na het ontluchten: druk bijvullen

Voor de meeste cv-installaties in een woning ligt de juiste druk bij een koude installatie tussen ongeveer 1,5 en 2 bar. Kijk in de handleiding van uw ketel wat voor uw toestel geldt. Is de druk te laag, vul dan water bij:

1. Zet de ketel uit of op stand-by.
2. Sluit de vulslang aan op de vulkraan van de installatie (onder de ketel) en op een kraan, meestal in de keuken of bij de wasmachine. Laat eerst wat water door de slang lopen, zodat er geen lucht in zit.
3. Open eerst de waterkraan en daarna langzaam de vulkraan. Houd de drukmeter in de gaten.
4. Draai beide kranen dicht zodra de juiste druk bereikt is, en haal de slang weg. Zet de ketel weer aan.

Vul niet te ver bij. Wordt de druk bij het warm worden te hoog, dan gaat het overstortventiel open en loopt er water uit. Moet u vaak bijvullen, dan verliest de installatie ergens water. Lees daarover in cv-ketel verliest druk en in het artikel over het expansievat.

Radiator wordt niet warm, ook na ontluchten?

Dan zit de oorzaak ergens anders. De meest voorkomende:

• Het pennetje van de thermostaatkraan zit vast. Na de zomer blijft het pennetje onder de thermostaatknop soms vastzitten. Schroef de knop eraf en druk het pennetje een paar keer voorzichtig in. Veert het niet terug, dan zit het vast. Beweeg het met een tang voorzichtig heen en weer.
• De radiatorkraan of het voetventiel is dicht. Controleer of de kraan open staat. Het voetventiel aan de andere kant van de radiator is meestal door de installateur ingesteld; verdraai dat niet zonder te noteren hoe het stond.
• De waterdruk is te laag. Vooral radiatoren op de bovenste verdieping krijgen dan te weinig water.
• De installatie is niet goed ingeregeld. Worden de radiatoren dicht bij de ketel snel heet en blijven die verder weg lauw, dan stroomt het water de kortste weg. Door de voetventielen in te regelen wordt het water eerlijker verdeeld.
• Vuil of slib in de radiator. Is de radiator onderaan koud en bovenaan warm, dan ligt er vaak bezinksel onderin.
• Een probleem met de pomp of de ketel. Worden alle radiatoren niet warm, dan ligt het eerder aan de ketel, de pomp of de thermostaat. Lees dan over een cv-storing.

Veiligheid

Het water in de radiator kan heet zijn: houd uw handen weg van de opening en laat kinderen er niet bij. Zet geen kracht op een vastzittend nippeltje; als het afbreekt, lekt de radiator. Open de ketel zelf nooit.

Ruikt u gas? Kom dan niet aan de ketel, gebruik geen lichtschakelaars of open vuur, zet ramen en deuren open, verlaat de woning en bel het landelijk storingsnummer gas en stroom: 0800-9009.