Regenpijp verstopt? Zo komt het water weer weg

Een regenpijp, ook wel hemelwaterafvoer of HWA genoemd, voert het regenwater van het dak af naar beneden. Onderaan gaat het water het riool in, een infiltratievoorziening in de grond, of het loopt via een spuwer of goot de tuin of straat op. Hoe het bij u zit, hangt af van de bouw van uw woning en de afspraken in uw gemeente. Raakt die route ergens verstopt, dan zoekt het water een andere weg. Dat is niet alleen lastig, het kan ook vocht in gevels, kozijnen en kelders veroorzaken.

Hoe herkent u een verstopte regenpijp?

• Water loopt over de rand van de dakgoot, terwijl het niet extreem hard regent.
• Water komt uit een verbinding of naad van de regenpijp, halverwege de gevel.
• Onderaan bij de grond borrelt of klotst water uit de pijp of rond de aansluiting op het riool.
• U hoort gorgelen of klokken in de pijp tijdens een bui.
• Er ontstaan vochtplekken op de gevel of binnen tegen de muur, vlak bij de regenpijp.
• Na de regen blijft er nog lang water staan in de goot of druppelt het nog uren na.

Waardoor raakt een regenpijp verstopt?

• Bladeren en takjes. Vooral in de herfst en bij bomen in de buurt spoelen bladeren van het dak de pijp in. Natte bladeren klitten samen tot een prop.
• Mos en dakgruis. Van pannendaken spoelt mos en fijn materiaal af. Dat zakt in bochten en in het onderste deel van de pijp naar beneden en hardt soms aan.
• Vogelnesten. Vogels bouwen graag in de opening van de regenpijp of in een overloop. Takjes en veren vormen dan een dichte prop bovenin.
• Zand en slib. Ook van platte daken spoelt zand en grind mee. Dat verzamelt zich in het ontstoppingsstuk of in de aansluiting op het riool.
• Een probleem in de leiding onder de grond. Is de regenpijp aangesloten op het riool, dan kan de verstopping ook in die ondergrondse leiding zitten, bijvoorbeeld door een verzakking of wortels. Lees daarover meer in riool verzakt of vol wortels.

Waar zit de verstopping? Eerst kijken vanaf de grond

U kunt veel te weten komen zonder ergens op te klimmen. Kijk tijdens of vlak na een bui waar het water naartoe gaat.

• Loopt de goot over, maar komt er onderaan nauwelijks water uit de pijp? Dan zit de prop waarschijnlijk bovenin, bij de uitloop van de goot of in de eerste bocht.
• Komt er water uit een naad halverwege? Dan zit de verstopping onder die naad.
• Komt het water onderaan bij de grond omhoog of loopt het rond de pijp weg? Dan zit het probleem in het onderste stuk, het ontstoppingsstuk of de leiding onder de grond.

Veel regenpijpen hebben onderaan een ontstoppingsstuk: een deel met een klepje of afneembaar deksel, of een los stuk pijp dat in het verloopstuk naar het riool steekt. Soms zit er een bladvanger of bladkorf in de pijp of bovenin bij de goot. Die vangt bladeren op, maar moet dan zelf wel schoon blijven. Een volle bladvanger is een van de meest voorkomende oorzaken van een overlopende goot.

Stappenplan: wat u veilig zelf kunt doen

1. Wacht tot het droog is. Werk niet tijdens een bui of bij harde wind. Natte ondergrond en water dat ineens vrijkomt maken het onnodig riskant.
2. Open het ontstoppingsstuk onderaan. Zet een emmer klaar en draag handschoenen. Open het klepje of haal het losse onderste stuk uit het verloop. Er kan in één keer veel water en vuil uitkomen.
3. Haal het vuil met de hand weg. Verwijder blad, slib en zand uit het ontstoppingsstuk en uit het verloop naar het riool, voor zover u erbij kunt.
4. Spoel door vanaf de onderkant. Spoel met een tuinslang voorzichtig omhoog de pijp in en daarna in de aansluiting naar beneden. Komt er nog steeds niets door, dan zit de prop hoger of dieper.
5. Gebruik een handveer, alleen waar u veilig bij kunt. Een korte handveer kan een prop in het onderste deel of in de eerste meter van de aansluiting losmaken. Draai rustig en forceer niets.
6. Zet alles terug en test. Plaats het ontstoppingsstuk of de bladvanger terug en giet een emmer water bovenin, als u daar vanaf de grond of een raam veilig bij kunt. Anders controleert u het bij de volgende bui.

Lukt het niet vanaf de grond, of zit de verstopping duidelijk bovenin of onder de grond, stop dan. Dan is een loodgieter met de juiste veer, spoelapparatuur en zo nodig een camera de verstandige keuze.

Ladders en daken: neem geen risico

Elk jaar gebeuren er ongelukken met ladders bij klussen aan de goot en regenpijp. Een paar meter is al genoeg voor ernstig letsel. Twijfelt u, blijf dan beneden.

• Gebruik alleen een stevige ladder die goed staat, op een vlakke en droge ondergrond, en zorg dat iemand de ladder vasthoudt.
• Reik niet ver opzij; verplaats liever de ladder.
• Werk nooit op een nat, glad of steil dak, en niet bij wind of in het donker.
• Houd afstand van elektriciteitskabels, schotels en andere obstakels.

Een goed advies: alles wat u niet vanaf de grond of vanuit een veilig raam kunt bereiken, laat u liever over.

Wat u beter niet doet

• Geen chemische ontstopper in de regenpijp. Die werkt niet tegen blad en mos en komt via het riool of de bodem in het milieu terecht.
• Niet hard met een stok of bezemsteel in de pijp prikken. Zink en pvc beschadigen snel en u duwt de prop vaak juist vaster.
• De pijp niet losmaken van de gevel om er beter bij te kunnen. Beugels en verbindingen gaan daar niet altijd beter van terug.
• Een overlopende goot niet laten zitten. Water dat langs de gevel loopt, kan op termijn vocht binnen veroorzaken. Zie ook vochtplekken op het plafond.

Wat PandFix doet

Wij richten ons op de afvoer zelf: de regenpijp, het ontstoppingsstuk en de aansluiting op het riool of de leiding onder de grond. Met een veer of spoelapparatuur maken we de verstopping los, en als het steeds terugkomt kunnen we met een camera-inspectie bekijken of de ondergrondse leiding verzakt of beschadigd is. Is er een reparatie nodig, dan leest u meer op de pagina rioolreparatie. Het periodiek schoonmaken van de dakgoot zelf hoort niet bij onze diensten; daarvoor kunt u terecht bij een glazenwasser, dakdekker of gespecialiseerd onderhoudsbedrijf.

Zo voorkomt u een verstopte regenpijp

• Laat de goot regelmatig schoonmaken, zeker na de herfst en bij bomen in de buurt.
• Plaats een bladvanger of bladkorf en maak die geregeld leeg.
• Open af en toe het ontstoppingsstuk onderaan om zand en slib te verwijderen.
• Snoei takken die boven het dak hangen.
• Let op signalen als gorgelen of druppelen na een bui; vroeg ingrijpen is eenvoudiger.

Komt het regenwater onderaan omhoog en lopen ook putjes in de tuin niet goed weg, lees dan ook over een verstopt putje buiten of bekijk onze pagina over ontstopping. In Den Haag of Delft? Zie ontstopping in Den Haag centrum en ontstopping in Delft.