Wastafel verstopt? Zo krijgt u de afvoer weer vrij

De afvoer van een badkamerwastafel is smal en krijgt elke dag een mengsel van haren, zeep, tandpasta, scheerschuim en huidvet te verwerken. Elk van die stoffen is los niet zo erg, maar samen vormen ze een taai, grijs prutje dat zich vastzet rond de plug en in de bocht van de sifon. Het gaat geleidelijk: eerst loopt de wastafel wat trager leeg, dan blijft er een laagje water staan en uiteindelijk zakt het nauwelijks nog weg.

Waar zit de verstopping meestal?

• Rond de pop-up-plug. Veel wastafels hebben een plug die u met een hendeltje achter de kraan of door erop te drukken open en dicht zet. Aan de steel en het mechaniek van zo'n plug blijven haren hangen, waar zich daarna zeep aan hecht. Het is de meest voorkomende plek voor een prop.
• In de sifon. Onder de wastafel zit een gebogen buis of een bekersifon (een rond potje). Daarin blijft altijd wat water staan, zodat er geen rioollucht naar binnen komt. In dat water bezinkt ook vuil, en na verloop van tijd vormt zich daar een laag drab.
• In de overloop. Het gaatje bovenin de wastafel voert water af als de bak te vol wordt. Ook daar kan zeepaanslag zitten, wat vooral voor een muffe geur zorgt.
• In de leiding achter de sifon. Minder vaak, maar het komt voor dat de prop in het stukje leiding in de muur zit, bijvoorbeeld bij oudere leidingen met aanslag of te weinig afschot.

Eerst even controleren

Laat water lopen in de douche en spoel de wc door. Lopen die gewoon weg, dan zit het probleem vrijwel zeker in de wastafel zelf. Merkt u dat er water omhoogkomt in het doucheputje als de wastafel leegloopt, of borrelt de wc, dan ligt de verstopping verder in de gezamenlijke afvoer. Lees dan eerst wat het betekent als water omhoogkomt in de douche, want dan helpt het schoonmaken van de wastafel niet.

Wastafel ontstoppen: stappenplan

1. Haal de plug eruit. Bij veel pop-up-pluggen kunt u de plug omhoog trekken of een kwartslag draaien en uitnemen. Zit hij vast, kijk dan onder de wastafel: daar zit een stangetje met een klemmetje of moertje dat het mechaniek bedient. Draai dat los en de plug komt vrij. Veeg de haren en het vuil eraf met een oud doekje.
2. Vis de bovenste prop eruit. Met een kunststof haarvisser (een smal strookje met haakjes, te koop bij de bouwmarkt) haalt u de haren uit het bovenste deel van de afvoer. Vaak loopt de wastafel na deze stap al weer goed.
3. Gebruik een plunjer. Houd een natte doek stevig tegen de overloop, anders ontsnapt de druk daar. Laat een paar centimeter water in de wastafel staan, plaats een kleine plunjer recht over de afvoer en pomp een aantal keer krachtig op en neer.
4. Maak de sifon schoon. Zet een emmer onder de wastafel en leg een handdoek klaar. Draai bij een buissifon de twee wartelmoeren met de hand los; bij een bekersifon draait u het onderste potje los. Spoel alles om in de emmer, niet in dezelfde wastafel. Controleer of de rubberen ringen nog heel zijn en zet alles handvast terug.
5. Werk met een handveer. Loopt het daarna nog steeds traag weg, dan zit de prop in de leiding in de muur. Voer een dunne handveer draaiend de muuropening in, zonder te forceren. Trek hem terug, haal het vuil eraf en spoel na met ruim warm water.
6. Test op lekkage. Laat de wastafel halfvol lopen en trek de plug. Kijk met een zaklamp of de koppelingen onder de wastafel droog blijven.

Wat u beter niet doet

• Geen chemische ontstopper. Deze middelen zijn bijtend, tasten rubberen ringen en kit aan en blijven staan als de prop niet oplost. Wie daarna de sifon losdraait, krijgt dat goedje over de handen. Meer daarover leest u in ontstoppingsmiddelen: wat werkt wel en niet.
• Geen kokend water. Wastafelsifons en afvoerbuizen zijn meestal van kunststof. Kokend water kan pvc op den duur vervormen, waardoor koppelingen gaan lekken. Warm kraanwater is voldoende.
• Niet met een ijzerdraad of breinaald porren. Daarmee duwt u de haren dieper de leiding in en beschadigt u het mechaniek van de plug.
• De sifon niet te vast aandraaien met een tang. Kunststof moeren barsten dan of de ring komt scheef te zitten. Handvast is genoeg.

Zo voorkomt u een nieuwe verstopping

• Haal de pop-up-plug eens per paar weken uit en veeg de haren eraf. Dat kost een minuut en voorkomt de meeste problemen.
• Borstel of kam uw haar niet boven de open afvoer, of zet even de plug dicht en gooi de haren daarna bij het restafval.
• Spoel na het tandenpoetsen en scheren kort na met warm water, zodat tandpasta en schuim niet in de sifon blijven liggen.
• Laat de wastafel één keer per week een halve minuut vol warm water lopen en trek dan de plug. De stroming neemt los vuil mee.
• Gooi geen wattenstaafjes, haarelastiekjes of restjes make-up in de wastafel.

Meer algemene tips voor alle afvoeren in huis vindt u in het artikel verstopping voorkomen.

Stinkt de wastafel, maar loopt hij wel weg?

Een vieze lucht uit de wastafel komt vaak door aanslag in de overloop of een sifon die is drooggevallen, bijvoorbeeld in een logeerbadkamer die weinig wordt gebruikt. Laat dan gewoon even water lopen. Blijft de lucht hangen, lees dan meer over rioollucht in huis.

Twijfelt u of u zelf verder moet gaan? In zelf ontstoppen of de loodgieter bellen zetten we de afwegingen op een rij. Loopt ook de keuken slecht weg, kijk dan bij gootsteen verstopt. Voor ontstopping in de regio Den Haag en Delft kunt u terecht op onze pagina over ontstopping.